Cov khoom siv tub yees niaj hnub no yog qhov tseem ceeb rau kev khaws cia zaub mov, tab sis cov tub yees xws li R134a, R290, R404a, R600a, thiab R507 sib txawv heev hauv kev siv. R290 feem ntau siv rau hauv cov txee dej haus hauv tub yees, thaum R143a feem ntau siv rau hauv cov txee npias me me. R600a feem ntau yog tseg rau cov khoom siv khov tshwj xeeb.
Cov tub yees yog cov ntshav tseem ceeb ntawm cov tshuab ua kom txias, ua rau cov tub yees nqus tau cua sov thiab tswj tau qhov kub thiab txias sab hauv. Txawm li cas los xij, tsis yog txhua cov tub yees tau tsim zoo ib yam - lawv cov tshuaj lom neeg sib xyaw, kev cuam tshuam rau ib puag ncig, kev nyab xeeb, thiab kev ua haujlwm sib txawv heev. Rau cov neeg siv khoom, cov kws tshaj lij, thiab cov kws tshaj lij hauv kev lag luam hauv Tebchaws Europe thiab North America, kev nkag siab txog qhov sib txawv no yog qhov tseem ceeb, tshwj xeeb tshaj yog thaum muaj kev txhawb nqa nruj kom txo cov pa roj av thiab tiv thaiv cov txheej ozone.
Cov Qauv Ntsuas Tseem Ceeb rau Cov Khoom Siv Txias
Ua ntej yuav tham txog cov hom, nws yog ib qho tseem ceeb uas yuav tsum txhais cov ntsuas uas tseem ceeb tshaj plaws rau kev siv lub tub yees. Cov qauv no tau lees paub thoob ntiaj teb hauv kev lag luam HVAC / R (Kev Ua Kub, Kev Pa, Kev Txias, Kev Txias) thiab tsim cov kev txiav txim siab thoob ntiaj teb:
- ODP (Lub Potential Uas Yuav Ua Rau Ozone Poob): Kev ntsuas seb ib yam khoom ua rau txheej ozone puas tsuaj npaum li cas. Tus qauv ntsuas yog R11 (ib yam khoom siv txias uas tam sim no txwv tsis pub siv), nrog rau ODP ntawm 1. Qhov ntsuas ntawm 0 txhais tau tias cov khoom txias tsis muaj cov teebmeem uas ua rau ozone poob.
- GWP (Lub Peev Xwm Ua Rau Lub Ntiaj Teb Sov): Kev ntsuas qhov kev pab cuam ntawm ib yam khoom rau kev hloov pauv huab cua dhau 100 xyoo, piv rau cov pa roj carbon dioxide (CO₂, GWP = 1). Cov nqi GWP qis dua raug muab tso ua ntej raws li cov cai xws li EU's F-Gas Regulation thiab US EPA's SNAP (Significant New Alternatives Policy).
- ASHRAE Kev Faib Tawm Kev Nyab Xeeb: Ib qho qauv (ASHRAE 34-2022) uas ntsuas cov tub yees los ntawm kev kub hnyiab (Chav Kawm 1: tsis kub hnyiab; Chav Kawm 2L: kub hnyiab me ntsis; Chav Kawm 2: kub hnyiab; Chav Kawm 3: kub hnyiab heev) thiab kev lom (Chav Kawm A: tsis muaj tshuaj lom; Chav Kawm B: muaj tshuaj lom heev). Feem ntau cov tub yees txias poob rau hauv Chav Kawm A.
- Kev Ua Haujlwm Thermodynamic: suav nrog kev ua haujlwm txias (COP, lossis Coefficient of Performance, qhov twg siab dua = ua haujlwm tau zoo dua), lub zog ua haujlwm (yuav tsum phim lub tub yees lub tshuab compressor tsim), thiab qhov kub thiab txias (haum rau cov tub yees nruab nrab lossis cov tub yees txias qis).
- Kev Sib Xws: Ua haujlwm nrog cov roj nplaum compressor ntawm lub tub yees (piv txwv li, roj av, roj POE) thiab cov ntaub ntawv (piv txwv li, cov foob, cov hoses) kom tsis txhob muaj kev puas tsuaj rau lub kaw lus.
Kev Tshuaj Xyuas Cov Tub Yees Ib Leeg
Txhua yam khoom siv txias muaj zog thiab qhov txwv tshwj xeeb, ua rau nws haum rau cov xwm txheej siv tshwj xeeb - txij li cov tub yees hauv tsev mus rau cov tub yees lag luam. Hauv qab no yog cov lus qhia ntxaws ntxaws ntawm txhua hom.
1. R134a (Tetrafluoroethane)
Hom Tshuaj: Hydrofluorocarbon Ntshiab (HFC)
Cov Lus Qhia Tseem Ceeb:
- ODP: 0 (muaj kev nyab xeeb rau ozone)
- GWP: 1,430 (ib daim ntawv qhia txog kev ntsuam xyuas thib rau ntawm IPCC, 100 xyoo tom ntej)
- ASHRAE Chav Kawm Kev Nyab Xeeb: A1 (tsis kub hnyiab, tsis muaj tshuaj lom)
- Kev Ua Haujlwm Siab: Nruab Nrab (piv rau lwm cov tub yees)
- Kev Sib Tw: Ua haujlwm nrog POE (polyol ester) lossis PAG (polyalkylene glycol) lubricants.
Kev Ua Tau Zoo & Daim Ntawv Thov:
R134a tau tshwm sim hauv xyoo 1990 los hloov R12 (CFC nrog ODP siab, tam sim no txwv tsis pub siv raws li Montreal Protocol). Nws tau dhau los ua ib qho tseem ceeb hauv cov tub yees hauv tsev, cov tub yees dej haus me me, thiab cov tub yees nqa tau vim nws tsis yooj yim kub hnyiab thiab yooj yim koom ua ke rau hauv cov kab ke uas twb muaj lawm. Nws qhov ua kom txias (COP) yog qhov nruab nrab - txaus rau qhov kub ntawm lub tub yees ib txwm muaj (2–8 ° C rau lub thawv tshiab, -18 ° C rau lub tub yees khov) tab sis qis dua li cov tub yees ntuj xws li R600a.
Kev Cai Tswjfwm & Kev Tswjfwm Ib puag ncig:
Txawm hais tias R134a muaj kev nyab xeeb rau ozone, nws cov GWP siab tau ua rau muaj kev txwv hauv Tebchaws Europe thiab North America. Raws li EU txoj cai F-Gas (EC No 517/2014), kev siv R134a hauv cov khoom siv tub yees tshiab tau raug txo qis txij li xyoo 2020, nrog rau kev txo qis ntxiv uas tau npaj tseg. Nws tseem yog ib qho tseem ceeb hauv cov tub yees qub tab sis tab tom hloov los ntawm cov kev xaiv qis-GWP hauv cov qauv tshiab.
Cov Teeb Meem: GWP siab txwv tsis pub muaj sia nyob ntev; kev ua haujlwm qis dua li cov tshuaj txias ntuj.
2. R600a (Isobutane)
Hom Tshuaj: Hydrocarbon Ntshiab (HC, ib qho "natural refrigerant" uas tau los ntawm roj av/gas)
Cov Lus Qhia Tseem Ceeb:
- ODP: 0 (muaj kev nyab xeeb rau ozone)
- GWP: 3 (kev cuam tshuam huab cua tsis tseem ceeb - ib qho ntawm qhov qis tshaj plaws muaj)
- ASHRAE Chav Kawm Kev Nyab Xeeb: A3 (ua rau kub hnyiab heev, tsis muaj tshuaj lom)
- Kev Ua Haujlwm Siab: Qis (yuav tsum muaj cov compressors tsim rau cov tshuab qis-siab)
- Kev Sib Xws: Ua haujlwm nrog cov roj av lossis alkylbenzene (AB) lubricants (tsis yog POE / PAG).
Kev Ua Tau Zoo & Daim Ntawv Thov:
R600a tam sim no yog cov tshuaj txias tseem ceeb hauv cov tub yees niaj hnub hauv Tebchaws Europe thiab North America. Nws qhov ua haujlwm txias siab (COP 5–10% siab dua R134a) txo kev siv hluav taws xob, ua raws li EU Energy Label thiab US ENERGY STAR® cov qauv. Nws cov GWP qis kuj ua rau nws ua raws li cov cai tswjfwm kev tso pa phem nruj heev.
Kev Nyab Xeeb & Kev Teeb Tsa Yuav Tsum Xav Txog:
Qhov teeb meem tseem ceeb ntawm R600a yog qhov kub hnyiab. Yuav kom txo tau qhov kev pheej hmoo, cov chaw tsim khoom txwv nws qhov loj me hauv cov tub yees (feem ntau ≤150 grams) thiab siv cov khoom uas tsis tawg (piv txwv li, cov compressors kaw, cov khoom siv hluav taws xob uas tsis muaj hluav taws). Cov kws kho tshuab xav tau kev cob qhia tshwj xeeb los tswj cov dej xau, vim tias cov pa roj R600a uas muaj concentrated tuaj yeem kub hnyiab.
Cov Teeb Meem: Kev kub hnyiab siab xav tau kev tsim qauv thiab kev tuav pov hwm uas tsom mus rau kev nyab xeeb; tsis sib haum nrog cov roj POE/PAG.
3. R290 (Propane)
Hom Tshuaj: Cov roj hydrocarbon ntshiab (HC, cov roj refrigerant ntuj)
Cov Lus Qhia Tseem Ceeb:
- ODP: 0 (muaj kev nyab xeeb rau ozone)
- GWP: 3 (ib yam li R600a, cuam tshuam rau huab cua tsawg heev)
- ASHRAE Chav Kawm Kev Nyab Xeeb: A3 (ua rau kub hnyiab heev, tsis muaj tshuaj lom - ua rau kub hnyiab dua li R600a me ntsis, nrog lub zog hluav taws xob qis dua)
- Kev Ua Haujlwm Siab: Nruab Nrab-qis (siab dua R600a, qis dua R134a)
- Kev Sib Tw: Ua haujlwm nrog cov roj av lossis AB lubricants.
Kev Ua Tau Zoo & Daim Ntawv Thov:
R290 muaj kev ua kom txias zoo heev—nws cov COP siab dua R134a 10–15%, ua rau nws zoo tagnrho rau kev siv hluav taws xob tsawg. Nws siv rau hauv cov tub yees me me mus rau nruab nrab hauv tsev, cov tub yees me me, thiab qee lub tub yees tso saib ua lag luam (qhov twg qhov loj ntawm cov nqi hluav taws xob tsawg). Hauv cov cheeb tsam zoo li EU, nws tau txais kev pom zoo ntau zuj zus los hloov R134a ncaj qha rau hauv cov qauv tshiab.
Kev Nyab Xeeb & Kev Cai Lij Choj:
Ib yam li R600a, R290 qhov kev kub hnyiab xav tau cov kev ntsuas kev nyab xeeb nruj heev: kev txwv kev them (≤150 grams rau cov tub yees hauv tsev), cov txheej txheem kuaj pom qhov xau, thiab cov khoom siv tsis kub hnyiab hauv sab hauv lub tub yees. Nws ua raws li EU F-Gas Regulation thiab US EPA SNAP, tsis muaj phiaj xwm txo qis vim nws GWP qis.
Cov Teeb Meem: Muaj peev xwm kub hnyiab ntau dua li R600a; yuav tsum tau kuaj xyuas kev nyab xeeb ntau dua thaum lub sijhawm tsim khoom.
4. R404a (Sib xyaw ntawm R125, R134a, R143a)
Hom Tshuaj: Near-azeotropic HFC sib xyaw (ntau HFCs sib xyaw ua ke los ua kom zoo li cov yam ntxwv ntawm ib qho refrigerant)
Cov Lus Qhia Tseem Ceeb:
- ODP: 0 (muaj kev nyab xeeb rau ozone)
- GWP: 3,922 (siab heev—ib qho ntawm cov tshuaj txias uas cuam tshuam rau huab cua tshaj plaws)
- ASHRAE Chav Kawm Kev Nyab Xeeb: A1 (tsis kub hnyiab, tsis muaj tshuaj lom)
- Kev Ua Haujlwm Siab: Siab (optimized rau cov kab ke kub qis)
- Kev Sib Tw: Ua haujlwm nrog POE lubricants.
Kev Ua Tau Zoo & Daim Ntawv Thov:
R404a yog ib zaug tus qauv kub rau kev tub yees lag luam, suav nrog cov tub yees khov, cov thawv tso saib khoom noj khoom haus, thiab cov tub yees lag luam uas ua haujlwm ntawm -20 ° C txog -40 ° C. Nws lub peev xwm txias siab thiab ruaj khov ntawm qhov kub qis ua rau nws zoo tagnrho rau cov ntawv thov no.
Kev Cai Tswjfwm & Kev Tswjfwm Ib puag ncig:
R404a qhov GWP siab heev ua rau nws yuav luag tag nrho cov kev siv tsis tau hauv Tebchaws Europe thiab North America. Raws li EU F-Gas Regulation, nws siv rau hauv cov khoom siv tshiab raug txwv hauv xyoo 2020, thiab nws cov kev xa tawm / xa tawm raug txwv heev. Hauv Tebchaws Meskas, EPA tau teev R404a ua "cov khoom muaj GWP siab" thiab xav tau hloov nrog cov kev xaiv GWP qis (piv txwv li, R452A, R513A) hauv cov kab ke tshiab. Nws tseem nyob hauv cov tub yees lag luam qub tab sis tab tom raug tshem tawm los ntawm kev kho dua tshiab.
Cov Teeb Meem: GWP txwv tsis pub siv; kev siv hluav taws xob tsis zoo piv rau lwm txoj hauv kev niaj hnub no; ua rau muaj kev hloov pauv huab cua ntau heev.
5. R507 (Sib xyaw ntawm R125 & R143a)
Hom Tshuaj: Azeotropic HFC sib xyaw (cov sib xyaw uas ua kom npau/condense ntawm ib qho kub, zoo li cov roj txias ntshiab)
Cov Lus Qhia Tseem Ceeb:
- ODP: 0 (muaj kev nyab xeeb rau ozone)
- GWP: 3,985 (yuav luag zoo ib yam li R404a, siab heev)
- ASHRAE Chav Kawm Kev Nyab Xeeb: A1 (tsis kub hnyiab, tsis muaj tshuaj lom)
- Kev Ua Haujlwm Siab: Siab (me ntsis siab dua R404a)
- Kev Sib Tw: Ua haujlwm nrog POE lubricants.
Kev Ua Tau Zoo & Daim Ntawv Thov:
R507 yog ib tug kwv tij txheeb ze ntawm R404a, tsim los rau kev lag luam txias qis (piv txwv li, lub tub yees tob, cov thawv tso khoom noj khov) qhov twg xav tau kev txias tas li ntawm -30 ° C txog -50 ° C. Nws qhov xwm txheej azeotropic txhais tau tias nws tsis sib cais ua cov khoom thaum lub sijhawm xau, ua kom yooj yim rau kev txij nkawm - qhov zoo dua li cov khoom sib xyaw ze-azeotropic zoo li R404a.
Kev Cai Tswjfwm & Kev Tswjfwm Ib puag ncig:
Ib yam li R404a, R507 qhov GWP siab tau ua rau muaj kev cai nruj heev. Txoj Cai EU F-Gas txwv tsis pub siv nws rau hauv cov khoom siv tshiab hauv xyoo 2020, thiab US EPA tau xaiv nws ua "cov khoom uas txhawj xeeb" hauv SNAP. Nws tab tom raug hloov los ntawm cov kev xaiv qis-GWP xws li R448A (GWP = 1,387) thiab R449A (GWP = 1,397) hauv kev siv lag luam.
Cov Teeb Meem: GWP siab heev; tsis muaj kev ua tau mus ntev raws li cov cai tswjfwm kev tso pa phem thoob ntiaj teb; txwv rau cov txheej txheem qub.
Cov nqi ntawm cov tshuaj refrigerant sib txawv sib txawv. Nov yog daim ntawv qhia txog tus nqi txij li Lub Rau Hli 2025:
Kev Txheeb Xyuas Sib Piv ntawm Cov Khoom Siv Txias
Cov lus hauv qab no qhia txog qhov sib txawv tseem ceeb ntawm tsib lub tshuaj txias, qhia txog lawv qhov tsim nyog rau cov xwm txheej siv tshwj xeeb:
| Cov tshuaj txias | Hom | ODP | GWP (100-xyoo) | Chav Kawm ASHRAE | Kev Ua Haujlwm Siab | Daim Ntawv Thov Ib Txwm Muaj | Kev Ua Raws Cai Ib puag ncig (EU/Tebchaws Meskas) | Kev Sib Tw Tseem Ceeb |
| R134a | HFC ntshiab | 0 | 1,430 | A1 | Nruab Nrab | Cov tub yees hauv tsev qub | Txo qis; txwv rau cov iav tshiab | GWP siab; kev ua haujlwm qis |
| R600a | HC ntshiab | 0 | 3 | A3 | Qis | Cov tub yees niaj hnub | Ua raws li tag nrho; tsis muaj theem down | Muaj peev xwm kub hnyiab tau zoo |
| R290 | HC ntshiab | 0 | 3 | A3 | Nruab nrab-qis | Cov tub yees hauv tsev uas txuag hluav taws xob | Ua raws li tag nrho; tsis muaj theem down | Muaj peev xwm kub hnyiab ntau dua li R600a |
| R404a | HFC sib xyaw | 0 | 3,922 | A1 | Siab | Cov tub yees lag luam qub | Txwv tsis pub siv rau hauv cov khoom siv tshiab | GWP siab heev; kev cuam tshuam rau huab cua |
| R507 | HFC sib xyaw | 0 | 3,985 | A1 | Siab | Cov tub yees txias qis qis qub | Txwv tsis pub siv rau hauv cov khoom siv tshiab | GWP siab heev; yav tom ntej txwv |
Cov Qauv Cai thiab Kev Hloov Pauv Hauv Kev Lag Luam
Kev lag luam thoob ntiaj teb ntawm cov khoom siv tub yees txias raug tsav los ntawm ob lub hom phiaj tseem ceeb: tshem tawm cov tshuaj uas ua rau lub ozone puas tsuaj (ua tiav rau feem ntau cov khoom siv tub yees txias) thiab txo cov pa roj av uas ua rau lub ntiaj teb sov (qhov kev tsom mus rau tam sim no). Hauv Tebchaws Europe thiab North America, cov cai lij choj tab tom ua kom muaj kev hloov pauv mus rau cov kev xaiv qis-GWP:
- Txoj Cai Tswjfwm F-Gas ntawm EU: Yuav tsum kom txo tau 79% ntawm kev siv HFC los ntawm xyoo 2030 (piv rau xyoo 2015) thiab txwv tsis pub siv cov tshuaj txias uas muaj GWP siab (GWP > 2,500) hauv cov khoom siv txias tshiab.
- US EPA SNAP: Sau cov tshuaj txias uas muaj GWP qis (piv txwv li, R600a, R290, R452A) ua "txais tau" rau feem ntau ntawm cov ntawv thov thiab txwv tsis pub siv cov kev xaiv uas muaj GWP siab (piv txwv li, R404a, R507) hauv cov kab ke tshiab.
Rau cov neeg siv khoom, qhov no txhais tau tias:
- Cov tub yees tshiab hauv tsev yuav luag tsuas yog siv R600a lossis R290 xwb (vim lawv cov GWP qis thiab ua haujlwm tau zoo).
- Cov tub yees lag luam yuav hloov mus rau cov khoom sib xyaw uas muaj GWP qis (piv txwv li, R448A, R454C) lossis cov tub yees ntuj xws li CO₂ (R744) rau cov kab ke loj.
- Cov tub yees qub uas siv R134a, R404a, lossis R507 yuav xav tau kev pov tseg lossis kev kho dua tshiab kom ua raws li cov cai.
Kev xaiv cov tshuaj txias uas zoo rau lub tub yees txias nyob ntawm kev sib npaug plaub yam tseem ceeb: kev cuam tshuam rau ib puag ncig (ODP/GWP), kev nyab xeeb (kev kub hnyiab/kev lom), kev ua tau zoo (kev ua haujlwm zoo/kev siab), thiab kev ua raws li txoj cai. Rau feem ntau cov ntawv thov niaj hnub no:
- R600a thiab R290 yog cov kev xaiv zoo tshaj plaws rau cov tub yees hauv tsev, muab GWP qis heev thiab ua haujlwm tau zoo (nrog rau kev ntsuas kev nyab xeeb los daws teeb meem kev kub hnyiab).
- R404a thiab R507 tsis siv lawm rau cov tshuab tshiab, tsuas yog siv rau cov khoom siv lag luam qub xwb kom txog thaum kho dua tshiab lossis hloov pauv.
- R134a yog ib qho kev xaiv hloov pauv, maj mam raug tshem tawm mus rau qhov kev pom zoo ntawm cov tub yees ntuj.
Thaum cov kev cai lij choj nruj dua thiab thev naus laus zis nce qib, kev lag luam yuav txuas ntxiv mus rau qhov tseem ceeb rau cov tshuaj txias ntuj thiab cov khoom sib xyaw uas qis-GWP - xyuas kom meej tias cov tshuab txias ua haujlwm tau zoo thiab ruaj khov rau lub sijhawm ntev. Rau cov kws kho tshuab thiab cov neeg siv khoom, kev paub txog cov kev sib txawv no yog qhov tseem ceeb rau kev txiav txim siab ua raws li lub luag haujlwm.
Cov Chaw: ASHRAE Handbook—Refrigeration (2021), IPCC Sixth Assessment Report (2022), EU F-Gas Regulation (EC No 517/2014), US EPA SNAP Program (2023).
Lub sijhawm tshaj tawm: Lub Kaum Hli-23-2025 Cov neeg saib:

